In mei gaat CoVE Europa van start, een project dat zich richt op het verbeteren van STEM-onderwijs in Europa. STEM, dat staat voor Science, Technology, Engineering en Mathematics, is belangrijk voor veel van de toekomstige banen. Toch is er een uitdaging: in Europa is er een tekort aan mensen voor technische beroepen, en tegelijkertijd zijn vrouwen, migranten en mensen uit lage-inkomensgroepen vaak minder vertegenwoordigd in STEM-opleidingen. CoVE Europa pakt dit aan door zes regionale Centers of Vocational Excellence (CoVE’s) in Nederland, Duitsland, Zweden, Turkije, Kosovo en Italië op te richten. Het doel is om onderwijs en de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen en tegelijkertijd inclusiever te zijn. De zes hubs gaan ook intensief samenwerken en kennis uitwisselen.
Beatrice Boots, directeur van Platform Talent voor Technologie, en jaren lang actief binnen de EU als het gaat om STEM-onderwijs, kijkt er positief naar: ‘Elke regio heeft zijn eigen uitdagingen, maar door samen te werken en kennis te delen, kunnen we het STEM-onderwijs meer toekomstbestendig maken en iedereen betrekken.’ CoVE Europa biedt geen kant-en-klare oplossing, maar kijkt naar de specifieke behoeften van elke regio. Binnen Europa is er vaak een verschil tussen de vraag naar technisch personeel en het aanbod. Tegelijkertijd worden vrouwen, migranten en mensen uit lage-inkomensgroepen nog te vaak overgeslagen in STEM-opleidingen. CoVE Europa pakt deze problemen aan door regionale initiatieven met elkaar te verbinden en samen een strategie te ontwikkelen. Daarnaast zijn alle leden van de EU STEM Coalition geassocieerd partner waardoor het bereik van wat we in de zes regio’s nog veel groter wordt.
Kennisdeling en innovatie
Een van de sterke elementen van CoVE Europa is de uitwisseling van kennis tussen de deelnemende regio’s. Boots benadrukt hoe belangrijk het is om van elkaar te leren: ‘We creëren een soort sneeuwbaleffect. Wat in Kosovo werkt, kan misschien ook in Spanje toegepast worden. Door ervaringen te delen, zorgen we ervoor dat goede initiatieven niet beperkt blijven tot één regio, maar verder worden verspreid.’
Daarnaast richt het project zich ook op praktische acties, zoals:
- Mentorschap en trainingen voor studenten en docenten over diversiteit en samenwerking.
- Hackathons en innovatieprojecten waarin studenten werken aan echte vraagstukken.
- Meer samenwerking tussen onderwijs en bedrijven om de lesprogramma’s beter af te stemmen op de arbeidsmarkt.
- Campagnes om jongeren enthousiast te maken voor een carrière in STEM.
Van lokaal naar Europees beleid
Naast de regionale samenwerking speelt CoVE Europa ook een rol in het grotere Europese plaatje. Het project past binnen de bredere oproep voor een strategische aanpak van STEM-onderwijs in Europa. Boots vertelt: ‘Een jaar geleden hebben we in Brussel gepleit voor een Europese STEM-strategie. Nu is er een plan aangekondigd, en dat is echt een grote stap vooruit.’ Deze stap laat zien hoe belangrijk het is om niet alleen tijdelijke projecten te hebben, maar om te werken aan duurzame samenwerkingen, waarbij onderwijsinstellingen, bedrijven en beleidsmakers samen optrekken.
Toekomstbestendig STEM-onderwijs
De ambities van CoVE Europa reiken verder dan de eerste paar jaar van het project. Boots: ‘Dit is geen initiatief dat na een paar jaar stopt. We bouwen aan een netwerk dat zichzelf in stand houdt en steeds verder groeit.’ Het doel is om STEM-onderwijs voor iedereen toegankelijker te maken en de Europese arbeidsmarkt klaar te stomen voor de toekomst. Met de lancering van CoVE Europa in mei wordt een belangrijke stap gezet naar meer inclusiviteit en innovatie in STEM-onderwijs. En wie weet, misschien wordt deze aanpak wel op veel grotere schaal toegepast.
Een Europees netwerk vanuit regionale kracht
De kracht van CoVE Europa ligt in de samenwerking tussen de verschillende regio’s. Boots legt uit: ‘Elke regio werkt samen met scholen, bedrijven en andere partners om jongeren enthousiast te maken voor STEM. Dit gebeurt op basis van wat er lokaal nodig is, wat volgens mij essentieel is. In Rotterdam ligt de nadruk op techniek en water, terwijl Drenthe meer focust op ICT.’ Ze benadrukt dat één oplossing voor heel Europa niet werkt: ‘Het gaat erom dat je goed kijkt naar wat er in je regio nodig is.’
CoVE Europa biedt de kans om van elkaar te leren en de beste praktijken met elkaar te delen. Boots: ‘We werken samen met partners uit landen zoals Turkije, Kosovo, Italië, Zweden, Duitsland en Nederland. Ondanks de verschillende contexten zijn we het er allemaal over eens dat samenwerking en kennisdeling essentieel zijn.’
Kennisdeling en het vermenigvuldigende effect
Wat CoVE Europa extra krachtig maakt, is het zogenaamde vermenigvuldigende effect van kennisdeling. ‘Door de betrokkenheid van veel partners verspreidt kennis zich snel naar andere regio’s,’ zegt Boots. ‘Vaak wordt kennisdeling in projecten als een bijzaak gezien, maar bij ons krijgt het de aandacht die het verdient. We zorgen ervoor dat de lessen die we leren in de verschillende regio’s gedeeld worden met alle partners, ook die van de EU STEM Coalition dat inmiddels meer dan 25 landen in Europa omvat.’
De zes partners van CoVE Europa werken samen aan concrete doelen, zoals het bereiken van jongeren uit achterstandswijken, het betrekken van meer meiden bij STEM en het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijven. Door de jaarlijkse bijeenkomsten kunnen partners hun voortgang en uitdagingen delen, zodat iedereen van elkaars ervaringen kan leren.
Beleidsinvloed: van project naar strategie
CoVE Europa richt zich niet alleen op regionale samenwerking, maar ook op het beïnvloeden van het Europese en nationale beleid. Boots: ‘We willen ervoor zorgen dat de ervaringen die we opdoen in de regio’s bijdragen aan een beter Europees STEM-onderwijsbeleid.’ Dit is een belangrijk doel, waar de partners hard aan werken.
Ze benadrukt het belang van een langetermijnvisie: ‘Veel STEM-projecten zijn vaak te kortdurend of versnipperd. Wij moeten zorgen voor een structurele aanpak.’ Dit wordt steeds meer werkelijkheid, nu de Europese Commissie een STEM-onderwijsplan heeft aangekondigd.
Een Europese STEM-strategie: de toekomst
De recente goedkeuring van het STEM Europe-programma en de aankondiging van het STEM-onderwijsplan door de Europese Commissie zijn belangrijke stappen vooruit. ‘Dit is een doorbraak,’ zegt Boots. ‘We hebben lang gepleit voor een strategisch plan en nu is het eindelijk op de agenda van de Europese Commissie komen te staan.’
CoVE Europa speelt een actieve rol in het adviseren van de EU en het aandragen van voorstellen die gebaseerd zijn op de ervaringen uit de regio’s. We willen niet alleen projecten uitvoeren, maar ook bijdragen aan een duurzaam beleid dat STEM in Europa structureel stimuleert.
Volgens Boots ligt de toekomst van STEM in Europa in de handen van een regionale aanpak die Europees breed wordt verbonden. Hierin kunnen zaken als diversiteit centraal staan. ‘We moeten ervoor zorgen dat STEM voor iedereen toegankelijk is, ongeacht je achtergrond, geslacht of woonplaats,’ zegt ze. De komende jaren zijn volgens haar cruciaal om een sterke infrastructuur op te bouwen die niet van bovenaf wordt opgelegd, maar die vanuit de regio’s zelf groeit. Door samenwerking, kennisdeling en beleidsbeïnvloeding hoopt CoVE Europa de uitdagingen van de toekomst aan te gaan: het creëren van een Europa waar innovatie, technologie en talent hand in hand gaan.
