Arbeids­productiviteits­groei

Slimmer inzetten van schaars talent en technologie is cruciaal voor de toekomst van Nederland. Door proces- en arbeidsbesparende innovaties kan de productiviteit stijgen en de druk op de arbeidsmarkt worden verlicht. Zo blijven we concurrerend en voorbereid op krapte, vergrijzing en groeiende vraag door grote transities.

De groeiende schaarste aan technische en digitale professionals vraagt om een efficiëntere inzet van beschikbare expertise. Proces- en arbeidsbesparende technologieën bieden kansen om de productiviteit te verhogen en zo meer waarde te realiseren met dezelfde of zelfs minder inzet. Dit versterkt de innovatiekracht en concurrentiepositie van Nederland, draagt bij aan duurzame economische groei en ondersteunt het toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt. En dit is nodig, er komt namelijk, naast de bestaande krapte en vergrijzing, een uitbreidingsvraag door de transities op ons af.

Om deze uitdagingen aan te pakken heeft het kabinet in september 2025 een productiviteitsagenda gepresenteerd en wordt er momenteel gewerkt aan de oprichting van een Productiviteitsraad.

Hoewel er veel innovatieve oplossingen beschikbaar zijn, blijkt de implementatie daarvan in bedrijven vaak achter te blijven door gebrek aan kennis, prioriteit of urgentie. Tegelijkertijd is een belangrijke randvoorwaarde voor het succes van technologische innovaties dat er voldoende technisch en digitaal geschoold personeel is. Zonder deze vakmensen kunnen technologieën, zoals robotinspecties bij windparken of digitale toepassingen in de zorg, niet volledig worden benut.

Ambitie
Het verhogen van arbeidsproductiviteit is essentieel om de vraag naar vakmensen in 2030 te verminderen. De belangrijkste doelen zijn:

  • Stimuleren van innovatie en digitalisering
  • Bevorderen van efficiëntie
  • Uitbreiden van succesvolle aanpakken

Actueel
Het kabinet zet de volgende stap in de opschaling van het beleidsexperiment Shaping the Future of Work in de gebouwde omgeving en maakindustrie. Het doel is om mkb-bedrijven te ondersteunen bij het ontwikkelen en toepassen van arbeidsbesparende, mensgerichte innovaties, zodat met dezelfde inzet van arbeid meer kan worden gerealiseerd en werk minder belastend en beter vol te houden is. De opschaling van Shaping the Future of Work wordt uitgewerkt door het Ministerie van Economische Zaken, samen met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De aanpak verbindt productiviteitsgroei via innovatie en slimmer werken met het verminderen van fysieke en mentale belasting in werk, wat een randvoorwaarde is voor duurzame inzetbaarheid van werkenden.

Het Actieplan Groene en Digitale Banen is een integrale aanpak om de tekorten aan technici en ICT’ers aan te pakken. De maatregelen zijn verdeeld over vier pijlers: verhoging van de instroom in bètatechnisch onderwijs, behoud en groei van instroom in de technische arbeidsmarkt, arbeidsproductiviteitsgroei en versterking van governance en samenwerking.

Andere thema's