Marjolein ten Hoonte, de nieuwe ambassadeur van Digitaal Talent Nederland, brengt haar arbeidsmarktexpertise en jarenlange ervaring met arbeidsmarktontwikkelingen in stelling voor een urgente missie: het tekort aan digitale professionals verkleinen. Zij maakt daarbij onderscheid in vier groepen talenten: talenten die nog worden opgeleid, werkende talenten die overwegen van professie te wisselen – de zij-instromers –, digitale talenten die zich via bijscholing verder ontwikkelen, en eventuele kenniswerkers. ‘De energie in het veld is groot,’ zegt Ten Hoonte. ‘De uitdaging is om die energie te blijven richten op wat echt nodig is: meer talenten een loopbaan lang aan het werk in digitale beroepen die cruciaal zijn voor de toekomst van Nederland.’
Het talent staat centraal in de opdracht van de ambassadeur
De uitdaging waarvoor we nu staan, is groot. Nederland kent een groot tekort aan digitaal talent, in vrijwel alle sectoren van de economie. Dit raakt de hele maatschappij, want digitalisering zit in alle haarvaten van onze samenleving. ‘We hebben historisch gezien te weinig aandacht besteed aan digitale kennis en vaardigheden,’ meent Ten Hoonte. ‘We hadden meer vooruit moeten kijken: wanneer gaan jongeren en de beroepsbevolking voldoende digitale skills ontwikkelen om de ontwikkelingen bij te kunnen benen? Waarom hebben we wél taal en rekenen in het curriculum, maar worden digitale vaardigheden nu pas een verplicht kerndoel?’ Volgens Ten Hoonte vraagt dit om een bredere kijk op talentontwikkeling, waarin digitale vaardigheden niet aan één sector zijn verbonden, maar onderdeel zijn van ieders loopbaan, die verder gaat dan het traditionele onderwijs alleen.
Ieders wereld is digitaal
‘Werk is zo belangrijk in een mensenleven,’ zegt ze. ‘Daarom probeer ik mensen te laten inzien dat de wereld echt verandert en dat zij daar zélf onderdeel van zijn.’ Als directeur Arbeidsmarkt en Society Impact bij Randstad Groep Nederland kijkt Ten Hoonte al veertien jaar vooruit. ‘Technologie en digitalisering veranderen onze organisaties, ons werk en daarmee onze economie. Het is mijn rol om samen met bestaande initiatieven zichtbaar te maken dat werk verandert — en dat daar veel verschillende digitale rollen bij horen.’
‘Ophouden met afwijzen’
Ten Hoonte pleit voor een inclusieve arbeidsmarkt. Ze wil voor Digitaal Talent Nederland een aanjager zijn, nog meer dan ambassadeur. ‘Er zijn veel waardevolle initiatieven op elk van de vier groepen talenten die ik omschreef. Het gaat de kunst worden om daar zo veel mogelijk mensen voor te enthousiasmeren. Maar die groepen vragen wel om een andere aanpak – soms zelfs binnen één groep om maatwerk. In het hele land ontstaan initiatieven die laten zien hoe dat kan: van gerichte trajecten voor zij-instromers en werkenden die zich willen omscholen, tot programma’s voor jongeren en mensen met een ander startpunt op de arbeidsmarkt. Die diversiteit aan routes is nodig – en die moeten we beter benutten en opschalen.’
Alle talent telt
‘Je ziet in deze transitie dat werkgevers het liefst vasthouden aan wat ze kennen: sollicitanten moeten nog altijd alle hokjes aanvinken. Maar de arbeidsmarkt verandert. Kijk naar skills en naar wat de jonge generatie verwacht van werk: Wat ga ik er leren, wat is de reputatie van het bedrijf, wat wil ik ermee en wat kan ik erna?
In deze tijd van krapte zouden we niemand meer moeten afwijzen,’ zegt ze stellig, ‘hooguit zeggen: niet hier, maar dáár pas jij misschien beter.’ Bedrijven die nu reorganisaties aankondigen, zouden goed moeten kijken naar het potentieel. ‘Investeer nu in omscholing, verlaag financiële drempels en maak loopbaanmogelijkheden inzichtelijk. Dat voorkomt dat we vandaag talent verliezen en morgen met grotere tekorten zitten.’
Rolmodellen en zichtbaarheid
Binnen Digitaal Talent Nederland (voorheen de Human Capital Agenda ICT) werken onderwijs, bedrijfsleven en overheid samen aan de zichtbaarheid en versterking van digitaal talent. Inmiddels zijn er veel goede initiatieven maar is meer zichtbaarheid van digitale beroepen nodig. ‘We hebben rolmodellen nodig die laten zien hoe mooi en betekenisvol digitaal werk kan zijn, digitale helden! Niet roepen dat er duizenden vacatures zijn, maar laten zien wat je kunt doen: als cyberspecialist Nederland veilig en soeverein houden, Artificial Intelligence inzetten voor betere zorg of een optimale energievoorziening. We kunnen het veel positiever en uitnodigender framen.’
Samen leren, samen werken
De opgave gaat volgens Ten Hoonte verder dan werving en selectie. ‘De vraag die voor ons ligt, is niet: hoe vullen we vacatures? Maar: hoe organiseren we dat er voldoende mensen zijn met de juiste digitale kennis en vaardigheden – nu en in de toekomst.’ Daarvoor moeten onderwijs, overheid en bedrijven veel nauwer samenwerken. ‘Onderwijs en bedrijven hebben elkaar nodig. Niet alleen voor het opleiden van nieuw talent maar ook voor het digitaalvaardig houden van de gehele beroepsbevolking. De sector onderwijs en docenten zouden zichzelf een dienst bewijzen door beter aan te sluiten bij de economie van morgen en overmorgen. En bedrijven moeten af van het idee dat ontwikkeling alleen voor en in de eigen organisatie plaatsvindt. Het gaat om beweging, om leren over sectoren heen. Stage- en leerwerkplekken zijn daarbij onmisbaar; geen organisatie kan zich permitteren om daar niet aan bij te dragen.’
Aan het kabinet Jetten: maak overheidsbeleid dat de ontwikkeling van digitale professionals ondersteunt en stimuleert
Nu het kabinet is aangetreden, is dit hét moment om digitaal talent stevig te verankeren in overheidsbeleid. ‘Investeer in menselijk kapitaal, maar op een manier die doenbaar is. Leven lang ontwikkelen klinkt mooi, maar mensen moeten het ook echt kunnen dóen. Geef ruimte om te leren in werktijd en zorg voor begeleiding. Denk aan een individuele leerrekening en voorkom dat het blijft bij goede bedoelingen. Het vraagt om consistent beleid dat leren en ontwikkelen normaal maakt gedurende de hele loopbaan,’ zegt Ten Hoonte. ‘Dat vraagt visie en samenwerking: onderwijs dat meebeweegt, bedrijven die investeren in modern HR-beleid en hoogwaardiger arbeid, en een overheid die stuurt.’
Versterk wat werkt
Als ambassadeur wil Ten Hoonte vooral de energie in de regio’s benutten. ‘Ik ben stik nieuwsgierig wat er allemaal in de regio gebeurt,’ zegt ze enthousiast. ‘Inspirerende publiek-private samenwerkingen zoals Katapult. Ik wil kijken wat écht werkt en dat groter maken. Er bloeit veel, maar nu is het ook tijd om te kiezen en de meest levensvatbare initiatieven te versterken. Als we die initiatieven opschalen naar andere regio’s kunnen we echt meer meters maken.’
