Het is iets wat Henk Kemkes, algemeen directeur van techniekopleider Tetrix, niet meteen zelf zal zeggen. Maar de manier waarop ROC’s, opleiders en leerbedrijven in de provincie Noord-Holland in de techniek samenwerken is zijn tijd vooruit: soepel en snel inspelend op de (opleidings)behoefte van zowel onderneming, student en medewerker, goed gefinancierd en diplomeerbaar. ‘Niemand vaart hier zijn eigen koers.’
Techniekopleider Tetrix opereert als bedrijfstakschool op het snijvlak van bedrijfsleven en onderwijs. Algemeen directeur Henk Kemkes: ‘We zijn een stichting, met grootmetaal en kleinmetaal in het bestuur. Onze opdracht is zowel kwantitatief als kwalitatief voor voldoende goed opgeleid personeel voor de sector te zorgen. Dat doen we via regulier onderwijs, maar ook door eigen om-, her- en bijscholingen.’ Die richten zich onder andere op lasopleidingen, mechatronica en elektrotechniek. Vanuit vier locaties in Noord-Holland bedient Tetrix hiermee zo’n tweehonderd bedrijven. Voornamelijk uit het midden- en kleinbedrijf, dat in deze provincie een vooraanstaande plaats inneemt op de arbeidsmarkt. ‘Niet iedereen weet het, maar we zijn hier echt bijzonder goed in het maken van machines. Die gaan vanaf hier de hele wereld over.’
Extra scholing
Tetrix denkt bij de opleidingsvraag van ondernemingen mee over wat ze op dit moment, maar zeker ook in de toekomst, nodig hebben. ‘We vormen een partnerschap’, legt Kemkes uit. ‘Samen kijken we naar de bedrijfsopleidingsplannen, de ontwikkelingen in de markt, et cetera. Zodat bedrijven daar flexibel op in kunnen spelen.’ Waarbij die flexibiliteit tegelijkertijd ook bij Tetrix vandaan komt. Wanneer een onderneming Tetrix benadert omdat bijvoorbeeld een nieuwe medewerker wat extra scholing nodig heeft, is dat vaak binnen een week geregeld. Kemkes: ‘En zonder dat zich daarvoor eerst een minimum aantal studenten moet inschrijven. Die tijd is geweest; een mkb-bedrijf heeft ook vaak maar voor één of twee personen een cursus nodig.’ Zonder tijdverlies spijkert Tetrix vervolgens de gevraagde vakvaardigheid en vakhouding bij.
Muziek
Binnen de BBL neemt Tetrix vaak één van de vier wekelijkse praktijkdagen over van de leer- of stageplek. Het mkb heeft vanwege eigen drukte of beperkte bedrijfsomvang als leerbedrijf niet altijd capaciteit beschikbaar voor een goede begeleiding van studenten. De generieke vakken en de theorie blijven in principe bij de onderwijsinstelling. Enkel wanneer bijvoorbeeld wiskunde direct aan de praktijk is te koppelen, verdient het daar ook een plek. Kemkes: ‘Een muzikant maakt het liefst muziek. Zo denken wij ook. Wij laten studenten iets maken, iets creëren. Dat is een directe vorm van leren die motiveert, die hen trots maakt. De vraag “waarom moet ik dit leren?”, krijgen we nooit gesteld. Primair bedienen wij op deze manier zowel het leerbedrijf als de student en doorstromer het beste.’
Vakvaardigheden
Via het Aanvalsplan Techniek en sinds kort de Gouden Poort wordt er alles aan gedaan om meer mensen voor techniek te laten kiezen én ze binnen de sector te houden. Dat laatste lukt alleen wanneer je je er een leven lang kunt blijven ontwikkelen. ‘Daar geven wij als opleider zeker invulling aan’, verzekert Kemkes. ‘Binnen het formele onderwijs bijvoorbeeld door ontwikkelpaden toegankelijk te maken voor mbo-opleidingen.’ Daarnaast is het aanbieden van doelgerichte, non-formele opleidingen en cursussen cruciaal. ‘Iemand komt bijvoorbeeld uit de horeca en wil in de scheepvaart verder. Deze persoon heeft al een mbo-diploma en weet wat klantvriendelijkheid is. Dan zou je hem of haar qua opleiding enkel dat moeten aanbieden wat nog niet aanwezig is: de specifieke vakvaardigheden.’ Wordt het geleerde dan bovendien vanuit de branche gewaardeerd met een waardevol diploma, dan ben je volgens Kemkes goed en bij deze tijd passend bezig.
Vierkant gebouw
Jongeren en volwassenen interesseren voor een carrière in de techniek gaat niet vanzelf. Een duwtje geven in de goede richting? Nee, zo werkt het niet, weet Kemkes. ‘In mijn prille jeugd in Hoorn had je nog een smid’, zo haalt hij een herinnering op. ‘Zijn deur stond open en je kon goed zien wat hij daar deed. Tegenwoordig zitten technische bedrijven in een vierkant gebouw op een bedrijventerrein en heb je geen idee wat er gebeurt.’ Dat moet je dus zichtbaar maken, iets wat Tetrix absoluut doet. ‘We gaan er vaak langs, met het regulier onderwijs, met het vmbo, om te laten zien wat de mogelijkheden zijn. Vaak hebben de leerlingen al wel een bepaald beeld. Toch worden ze vrijwel altijd positief verrast door de spannende hightech omgeving die ze ontdekken.’
Opleidingsinstituten
In Noord-Holland werken natuurlijk al langer overheden, bedrijfsleven en onderwijs aan een technische en technologische arbeidsmarkt voor een duurzaam en groen Noord-Holland. Bijvoorbeeld via het Manifest Werken en Ontwikkelen 2030. Voor Kemkes is het concept van de TechniekCampus – waarvan er in heel Nederland steeds meer verschijnen – het antwoord op het nog steeds nijpende tekort aan technici. ‘Op een TechniekCampus maken onderwijs en meerdere technische opleidingsinstituten gebruik van dezelfde faciliteiten. Dus niet alleen Tetrix, maar bijvoorbeeld ook Installatiewerk Noord-Holland en ESPEQ Bouwopleidingen.’ Samen zorgen ze voor praktijkgericht technisch onderwijs en doorlopende leerlijnen tot en met mbo-niveau 4, terwijl er ook nauw wordt opgetrokken met het vmbo-onderwijs. Hierdoor maken jonge mensen al vroeg kennis met techniek en technische beroepen. ‘Op die manier kunnen we ook prachtig samenwerken in het kader van de Gouden Poort, of in de ontwikkeling van bijvoorbeeld een hybride techniekcentrum.’
Ontwikkelstappen maken
Opgeteld is Kemkes trots op de manier waarop Tetrix onderwijs verzorgt. ‘We hebben hier ongelooflijk gemotiveerde mensen rondlopen, die een vak leren. Waarbij wij hen opleidingen en modules aanbieden die we met branchediploma’s kunnen waarderen. Hierdoor kunnen studenten, instromers en bedrijfsmedewerkers ontwikkelstappen maken in hun carrière.’ Voor de toekomst ziet Kemkes een nog hechtere verbinding ontstaan, bijvoorbeeld met het reguliere onderwijs wat het modulair opleiden betreft. ‘We hebben het bijzondere geluk dat hier in Noord-Holland niemand zijn eigen koers vaart. En waar wij als Tetrix wat meer aan de bedrijven hangen, zijn ROC’s meer met de studenten en met hun maatschappelijke verantwoordelijkheid bezig. Dat bijt elkaar niet, dat versterkt juist.’
