Innovatie is een dynamisch proces van uitproberen, falen, doorontwikkelen en opnieuw beginnen. Voor Dave Beijer, directeur van CHILL, is het bovendien een proces dat je niet in je eentje kunt doen. ‘Je hebt onderwijs, overheid en bedrijfsleven nodig. Alleen samen kun je de grote transities van deze tijd aan.’
‘Rond 2010 zagen we een terugloop van studenten in de chemierichting,’ vertelt Beijer. ‘De provincie, het ministerie, DSM, Sabic en het regionale onderwijs onder leiding van Zuyd Hogeschool zeiden toen: als we een ander concept neerzetten, meer fieldlab-achtig, dan kunnen we die instroom weer vergroten.’ Zo ontstonden de eerste learning labs, met flinke investeringen in apparatuur. Studenten, onderzoekers en bedrijven werken samen aan concrete vraagstukken. Van nieuwe materialen tot circulaire productiemethoden: het laboratorium werd een proeftuin voor ideeën die direct de vertaalslag maken naar praktijk en opleiding. ‘Het derde en vierde jaar van het hbo speelde zich niet langer in de klas af, maar in een lab waar studenten samenwerkten aan actuele opdrachten uit het bedrijfsleven. Dat gaf enorm veel energie aan studenten én bedrijven.’
Het concept van CHILL kan net zo goed in de zorg werken
CHILL is onderdeel van SNEL, een high impact publiek-private samenwerking (PPS). Anders dan veel PPS’en koos CHILL voor de BV-vorm, met inmiddels 50 medewerkers. ‘Het ondernemerschap betekent dat we elke dag onze toegevoegde waarde moeten aantonen om te blijven bestaan’, zegt Beijer, ‘En het maakt ons wendbaarder. Dat is, met alle respect, toch heel anders dan de meeste kleinschalige PPS’en in een hoekje van een hogeschool. Die druk maakt ons scherp.’ En de scope reikt al lang verder dan Chemelot, waar alles begon. ‘Het concept dat wij hebben opgebouwd, kan net zo goed werken in de zorg, de landbouw of de datawereld. Innovatie is sectoroverstijgend.’
Empowering Talent – van basisschool tot pensioen
Wat is het wat CHILL zo uniek maakt? Dave Beijer weet: ‘De breedte van de aanpak! Wij trekken de lijn van basisschool tot pensionering. We beginnen bij kinderen, maken ze nieuwsgierig, zorgen voor instroom in technische opleidingen, en begeleiden later werkenden in hun bij- en omscholing. Dat noemen wij Empowering Tomorrow’s Talent.’
CHILL maakt leerlingen dus al jong enthousiast voor de wereld van de chemie en techniek in brede zin. ‘Limburg kent zeven Doe-labs, waar stuk voor stuk jaarlijks zo’n vierduizend basisschoolleerlingen langskomen. Op een onderwerp als afvalscheiding zorgen wij voor goede content, met hulp van het bedrijfsleven. De scholen maken daar een mooi lesprogramma omheen, dat is hun expertise. Zo ontstaat er iets schaalbaars en impactvol.’ Ook werken we samen met De Nieuwste Pabo (DNP), zodat aanstaande docenten al vertrouwd raken met deze thematiek. Als zij later voor de klas staan, dragen ze die nieuwsgierigheid weer over.’
Blijven leren met CHILL Talent Office
Die lijn zet CHILL door in het voortgezet en hoger onderwijs, waar studenten via het Community for Development-model samen met docenten en professionals van CHILL werken aan echte innovatievragen. En wie al aan het werk is, kan terecht bij het CHILL Talent Office, met programma’s voor bij- en omscholing. ‘Zo hebben we 160 zij-instromers opgeleid tot operator, en honderden werkenden begeleid in talentprogramma’s en veiligheidstrainingen. In ons Safety and Skill Center komen jaarlijks achtduizend mensen.’
‘Chemie en plastic kunnen ook levens verbeteren’
Voorbeelden die raken
Beijer noemt graag voorbeelden die laten zien hoe breed innovatie kan zijn. ‘Voor de handbiker Mitch Valize hebben we binnen drie weken speciale handvatten ontwikkeld, voor een perfecte grip en energieomzetting. Hij werd er meermaals Olympisch kampioen mee. Of neem de borstprotheses die via 3D-printen bij ons zijn ontwikkeld. Geen project waar je veel geld mee verdient, maar wél maatschappelijk waardevol. Zulke verhalen enthousiasmeren jongeren – chemie en plastic zijn dan ineens geen vieze woorden meer, maar oplossingen die ertoe doen.’
Ook het jaarlijkse 1001 Ideeën Festival van CHILL laat zien hoe innovatie leeft. Scholieren werken in teams aan vraagstukken van bedrijven en presenteren hun ideeën aan een jury. ‘Wat daaruit komt is soms briljant en vaak verrassend. Kinderen denken veel minder in problemen en vaak met humor. Twee jaar geleden bedachten ze Arthur de Afvalheld, een stripfiguur die kleuters leert afval scheiden. Die content wordt nu ook weer ingezet in de Doe-labs. De cirkel is rond.’
B-Corp: practice what you preach
CHILL omschrijft zichzelf graag als rebels. ‘Dat zit in onze drive om dingen net wat anders te doen. We zijn sneller dan traditionele onderwijsstructuren. We zeggen vaak tegen scholen: Maak maximaal gebruik van ons. Als het misgaat, geef je ons maar de schuld. En dan lossen wij het ook op.’
Sinds juni dit jaar is CHILL de eerste PPS in Nederland die zich B-Corp gecertificeerd mag noemen. ‘Dat was geen doel op zich, maar het bevestigt dat we professioneel en maatschappelijk verantwoord werken. Voor ons zit dat niet zozeer in energieverbruik, maar wel in hoe we talentontwikkeling organiseren, vitaliteit bevorderen en onze eigen mensen laten groeien. Practice what you preach.’
‘Wat me zorgen baart, is de korte termijn-focus’
Kopzorg: De korte termijn regeert
Toch maakt Beijer zich zorgen. ‘In de chemie is het nu moeilijk en dat leidt tot krampachtig korte termijnbeleid. Maar juist nu heb je lange adem en innovatie nodig. Dat geldt ook voor het onderwijs in een krimpregio als Limburg: hoe zorg je dat er toch iemand bezig blijft met de toekomst?’ Ook de versnippering van initiatieven frustreert hem. ‘Er komen telkens losse projecten bij, vaak op politieke gronden. Terwijl wij juist proberen verbinding te maken. Ik vind het zonde dat er dan weer een losse flodder naast komt. Zeker in Limburg is die versnippering groot. Samenwerken en lange termijn vasthouden is cruciaal.’
Beijer besluit met een oproep. ‘Innovatie vraagt lef én samenwerking. Je moet bereid zijn je eigen belang even los te laten en te investeren in iets groters. Vertrouwen is daarbij essentieel, dat hebben we hier samen goed opgebouwd. Als je dat voor elkaar krijgt, kun je samen ongelooflijk veel bereiken – van basisschool tot pensioen.’
Over Dave Beijer
Vanaf 1 september combineert Dave Beijer zijn rol bij CHILL voor een jaar met die van Programma Directeur a.i. bij Brightsite, met als doel het ecosysteem op de Brightlands Chemelot Campus en de brug tussen wetenschap en onderwijs verder te versterken.
