Almere is nog maar vijftig jaar jong, maar denkt als een stad met een lange adem. Waar andere steden leunen op eeuwenoude structuren, bouwt Almere haar economie ‘as we speak’ opnieuw op. Die pioniersgeest, ontstaan op nieuw land, zonder industriële erfenis, vormt nu de basis voor een ambitieuze stap: uitgroeien tot hightech hotspot van nationale betekenis. Geen kopie van Silicon Valley, maar een eigen variant, geworteld in Almeerse nuchterheid en ruimte.
Voor Khadija Imaalitane, aanjager van de hightechontwikkeling binnen de gemeente, is de naam bijzaak. ‘Het doet er niet toe of we het Silicon City noemen of Silicon Ally,’ zegt ze met een knipoog naar de troetelnaam van Almere. ‘Belangrijker is dat Almere zich ontwikkelt tot een serieuze hightech hotspot.’
Hightech-ecosysteem
Die ontwikkeling voltrok zich niet in één sprong, maar structureel, langs een strategische lijn. ‘We zijn al een aantal jaren bezig met de profilering van Almere op tech,’ legt Imaalitane uit. Daarbij lag de prioriteit in de eerste jaren bij het ontwikkelen van een talent-pipeline. ‘Nog vóór grote investeringsbesluiten genomen werden, intensiveerde de gemeente het gesprek met onderwijsinstellingen, werden nieuwe technische vakken toegevoegd en werd ingezet op doorlopende leerlijnen tussen mbo, hbo en wo.’
Inmiddels krijgt de ambitie concreet vorm. ASM International zal zich als eerste grote speler op de nieuwe campus aan de zuidoever van het Weerwater vestigen. Daarnaast zijn internationale bedrijven als Yanmar en Mitsubishi Logisnext Europe actief in Almere. En kent Almere interessante bedrijven in de techniek en technologie zoals Breedveld & Schröder, Antea Group Nederland en Enreach.‘ Almere kent veel interessante bedrijven die bovendien veel potentie hebben voor groei,’ zegt Imaalitane. Een belangrijke randvoorwaarde voor succes.
Op 28 november 2025 gaf de gemeenteraad groen licht voor het Masterplan Zuidoever Weerwater, waarmee de ontwikkeling van de hightech campus officieel werd vastgelegd. In 2026 wordt het Masterplan uitgewerkt en verdere besluitvorming voorbereid. In 2027 start het bouwrijp maken van de grond en gaat waarschijnlijk de eerste schop de grond in. Dat jaar moet ook een belangrijke stap worden gezet in de komst van een landelijk onderzoeksinstituut voor materialen en metrologie, samen met onder meer TNO en bedrijven als ASM International en ASML. ‘We denken dat we daar in 2027 echt een eerste vlag kunnen planten.’
Nieuw kabinet
De plannen van het nieuwe kabinet sluiten volgens Imaalitane aan bij de ambities van Almere. In het coalitieakkoord is nadrukkelijk aandacht voor strategische technologie, halfgeleiders en het versterken van het Nederlandse innovatievermogen. Ook het Rapport Wennink, over de route naar toekomstige welvaart, benadrukte die urgentie. ‘Daar is wel iets van doorgedrongen. We moeten aan de bak,’ zegt Imaalitane. ‘We kunnen niet meer blijven doen wat we al doen en andere resultaten verwachten.’
Het kabinet werkt aan een investeringsinstrument voor strategische technologie en aan versterking van het vestigingsklimaat voor halfgeleiders en deeptech. Voor Almere biedt dat kansen. ‘Wij staan met een heleboel ontwikkelingen in de startblokken,’ zegt ze. ‘Willen we echt een prioriteit maken van hoogwaardige technologie en halfgeleiders, investeer dan in Almere. Zo kunnen we Nederland nog beter op de kaart zetten.’ Wat zij vooral vraagt van Den Haag is consistentie. ‘Laten we die urgency en die call to action niet laten verslappen.’ Een hightech strategie vraagt om langjarig beleid, niet om korte politieke cycli.
Duurzaam vanaf de tekentafel
De campus is het zichtbare hart van de ambitie, maar slechts één onderdeel van een breder ecosysteem. ‘De campus is de plek, één van de plekken, maar de totale ontwikkeling gaat om veel meer. Het gaat echt om het samenspel van talent, opleidingsinstituten en bedrijven.’
Duurzame ontwikkeling betekent integraal denken: economie, onderwijs, energie en leefbaarheid moeten in samenhang groeien. Op de campus komt de hightech waardeketen samen: onderzoek, prototyping, start-ups en scale-ups, met bedrijven en een onderzoeksinstituut gericht op R&D. Elders in Almere komt de campus voor hoogwaardige maakindustrie. Uiteraard zullen de campussen samen optrekken.
Het wordt ook een plek waar werknemers graag werken. Waar je onderdeel bent van een learning community met relevante inhoudelijke programmering voor alle werknemers op de campus.
De ambitie wordt direct getest door netcongestie. Netbeheerder TenneT luidde recent de noodklok voor Flevoland en omliggende regio’s en waarschuwde dat zonder ingrijpen nieuwe woningen en bedrijven mogelijk niet meer kunnen worden aangesloten. Zij werken samen met provincie en ministerie aan oplossingen voor regelbaar vermogen en extra capaciteit. Zonder robuuste energie-infrastructuur kunnen bedrijven in Almere zich niet duurzaam ontwikkelen.
‘Netcongestie is natuurlijk een issue en vraagt om krachtige interventies,’ erkent Imaalitane. Almere werkt samen met de provincie en de ministeries van EZ en KKG (Klimaat en Groene Groei) aan oplossingen voor regelbaar vermogen en extra capaciteit. De gemeente Almere dringt bij het Rijk en de netbeheerders aan op versnelling, om de oplossingen die voorhanden zijn volledig te ondersteunen en mogelijk te maken.
Emancipatie via techniek
Hightech is kennisintensief, maar niet uitsluitend academisch. ‘In die hele toeleveringsketen is maakindustrie essentieel. Dat is met name hoogwaardige mbo.’ Daarom zet Almere in op een onderwijscontinuüm waarin mbo, hbo en universiteit elkaar versterken. In samenwerking met onder meer de Vrije Universiteit, de Universiteit van Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam, Windesheim, Aeres Hogeschool en het ROC, wordt verkend hoe een onderwijscampus kan ontstaan waarin studenten op alle niveaus zich kunnen ontwikkelen binnen één hightech omgeving. ‘Het gaat straks niet meer om hoger of lager,’ zegt Imaalitane. ‘Het gaat erom hoe je brein het beste werkt? Voor praktisch en theoretische opgeleiden is het belangrijk hoogwaardige werkgelegenheid te ontwikkelen in Almere.’
Groei in balans
De komst van grote spelers brengt risico’s met zich mee. In regio’s rond ASML is zichtbaar hoe snelle groei woningprijzen kan opdrijven en maatschappelijke druk kan vergroten. ‘De huizenprijzen in Almere zijn de afgelopen jaren hard gestegen,’ zegt Imaalitane. ‘We moeten goed kijken hoe we de stad zoveel mogelijk in balans ontwikkelen en laten groeien.’
Tegelijkertijd is stilstand geen optie. ‘We weten ook dat de bestaanszekerheid in Almere onder druk staat. Dat er te weinig werkgelegenheid is hier.’ Duurzame ontwikkeling betekent economische versterking zonder sociale ontwrichting. Wat uiteindelijk doorslaggevend zal zijn, is vasthoudendheid. ‘Vasthouden aan deze visie en daar samen aan blijven bouwen,’ stelt Imaalitane.
Als Almere over vijftien jaar daadwerkelijk een volwassen hightech hotspot is, zal dat zichtbaar zijn in een goed gevulde hightech campus met R&D-bedrijven als ASM en een stevig onderzoeksinstituut. En met elders in de stad een hoogwaardige campus voor maakindustrie en een moderne onderwijscampus waar studenten op alle niveaus een hoogwaardige en relevante opleiding kunnen volgen op het gebied van hightech. Kortom: een stad waar economie, energie, onderwijs en leefbaarheid duurzaam met elkaar in balans zijn gebracht. Of, zoals Khadija Imaalitane het samenvat: ‘Eén plus één moet hier drie worden.’
