Net als andere regionale arbeidsmarkten kampt de regio Arnhem/Nijmegen met een groeiend tekort aan technische arbeidskrachten. Om daar het hoofd aan te bieden, is op de eerste plaats samenwerking geboden. Met het onderwijs en met de overheid, maar zeker ook samenwerking tussen technische bedrijven onderling. De neuzen van Wouter van de Loo, manager arbeidsmarkt van Alliander, en Njord Pattiasina, directeur van Arbeidsmatchplatform, wijzen dezelfde kant op: ‘Een medewerker die de volgende carrièrestap bij een ander bedrijf maakt? Prima, zolang diegene maar voor de energietransitie behouden blijft.’
Een andere mindset. Dat is wat Wouter van de Loo van netwerkbedrijf Alliander samen met anderen wil bewerkstelligen. ‘In het verleden keken bedrijven naar de arbeidsmarkt vanuit zichzelf: hoe kunnen wij groeien, geld verdienen en onze mensen bij ons houden? Die insteek is overboord. Wat de energietransitie van ons vraagt, is samenwerken in plaats van concurreren. We moeten nu in de techniek regionale of brede ecosystemen vormen, om voor de arbeidsmarkt aantrekkelijk te zijn.’
Een belangrijk aspect van dat systeem is maximaal kunnen opleiden. ‘Dat doe je dus samen. Met bedrijven, overheid en onderwijsinstellingen’, vervolgt Van de Loo. ‘Stel je een docent voor van het ene bedrijf die, bijgestaan door het ROC, lesgeeft in een ruimte van een ander bedrijf en waarvan de klas bestaat uit leerlingen van verschillende ondernemingen. Op deze manier krijg je zoveel mogelijk mensen opgeleid. Doe je het als bedrijf alleen, dan loop je een verhoogd risico op een niet volle bezetting en uitval die niet ingevuld kan worden.’
Banketbakker
De non-profit stichting Arbeidsmatchplatform organiseert het genoemde brede ecosysteem in de regio Arnhem/Nijmegen. Directeur Njord Pattiasina: ‘Wij zijn opgericht door topwerkgevers in de techniek, zoals Alliander, TenneT, KPN en infra-aannemer Van Gelder. We richten ons op zij-instromers met werkervaring, die de (elektro)techniek nog niet kennen.’ Voor hen ziet Pattiasina voldoende redenen om de overstap te maken: ‘Als eerste geeft het je baanzekerheid. Niet alleen voor nu, maar ook in de toekomst. Daarnaast heeft de technische sector veel ontwikkelingsmogelijkheden, waarbinnen je je eigen weg kunt vinden en vaardigheden leert die je naar een hoger niveau brengen. En behalve de positieve bijdrage die je ermee aan de maatschappij levert qua duurzaamheid, kun je erg goed verdienen in de techniek.’ Bij deze zij-instromers staan niet het cv en de opleiding centraal, maar de skills. Pattiasina geeft een wat gek voorbeeld. ‘Een banketbakker vindt zichzelf misschien niet meteen geschikt voor een technisch beroep. Maar de fijne motoriek waarmee hij een mooi gebakje maakt, is in de techniek zeer welkom. Via skills-assessments en slimme technologie kijken we altijd wat iemand al kan en welke omscholing of werk daar goed bij past.’
Opbouwfase
Eenmaal binnen, moet het vervolgens de belangrijkste taak zijn om mensen te behouden voor de sector, stelt Van de Loo: ‘Die kant moeten we op. Het moet belangrijker zijn dát iemand binnen de energietransitie en techniek blijft en een nieuwe uitdagende carrièrestap kan zetten, dan bij welke onderneming diegene dat doet. Natuurlijk mag je best even zuur kijken als iemand bij je vertrekt. Maar een volgende keer profiteer jij weer.’
Het Arbeidsmatchplatform is nog maar anderhalf jaar actief maar heeft al meer dan 100 mensen gematcht aan technisch werk op basis van skills. ‘In Arnhem/Nijmegen zijn we in februari gelanceerd en zitten we nog in de opbouwfase’, verklaart Pattiasina. ‘We introduceren een nieuwe manier van denken en werken, die wat gewenning vraagt. Ik ben ervan overtuigd dat we binnenkort de vruchten plukken.’ Dat verwacht Van de Loo ook: ‘In de regio Arnhem/Nijmegen zit bovendien iedereen die je nodig hebt, dat is nog een extra pluspunt. Van de mbo-opleidingen in bijvoorbeeld Arnhem, Doetinchem en Nijmegen, tot technische hbo’ers en academici. Die laatste groepen zijn ook absoluut welkom, bijvoorbeeld om slimme oplossingen te bedenken om het net zwaarder te kunnen belasten.’
Extra hulp
Betere arbeidsvoorwaarden, meer ontwikkelmogelijkheden. Techniek aantrekkelijk presenteren aan het basis- en voortgezet onderwijs. Zij-instromers en statushouders voor de sector binnenhalen. Proberen om mensen langer te laten werken. Er wordt echt extreem veel gedaan en de instroom en behoud groeien aanzienlijk. Toch werken al deze inspanningen de (toekomstige) tekorten niet voldoende weg, weet Van de Loo. Extra hulp is gewenst: ‘In Nederland is de vrijheid om zelf je opleiding te kiezen een groot goed. Maar dit betekent dat mensen niet worden gestimuleerd om zoveel mogelijk waarde toe te voegen aan de maatschappij, zoals het oplossen van de schaarste in het net. Daarom vind ik het geen gek idee om techniek op een bepaalde manier voorrang te geven. Bijvoorbeeld door technische opleidingen gedeeltelijk vrij van collegegeld te maken.’
Warmtepompen
Van de Loo duwt ook nog tegen een recent heilig huisje aan: ‘We hebben al een fors tekort aan technici, terwijl het werk toeneemt omdat we als land graag elektrisch willen rijden, warmtepompen promoten en op elektriciteit willen koken. De aantallen uit het onderwijs lopen terug; de huidige bezuinigingsplannen helpen hierin niet. Veel aanwas komt uit nieuwe doelgroepen als zij-instromers en statushouders. Dit is echter niet genoeg om de piek aan werk op te vangen. Hiervoor hebben we ook deels geschoolde technici uit het buitenland nodig.’ Hij hamert erop dat zijn sector deze arbeidsmigratie heel goed kan reguleren. Zonder misstanden in betaling of huisvesting, zeer specifiek gericht op een bepaald soort banen, zoals monteurs en uitvoerders: ‘Daar durven we de verantwoordelijkheid voor te nemen.’
Volwassenheid
Los van bovenstaande noodkreten, kijkt Van de Loo tevreden naar hoe de samenwerking in het regionale ecosysteem ondertussen haar weg vindt: ‘Bij Alliander groeit de bewustwording dat het bouwen van een ecosysteem de versnelling is die we nodig hebben. Bij onze partners zal dat niet anders zijn.’ Nog intensiever samenwerken is de volgende stap: ‘We zijn nog wel echt aan het leren hoe zo’n ecosysteem werkt. Logisch zou zijn om in de komende fase kandidaten met elkaar te gaan delen, voor elkaar op te leiden, samen te innoveren en carrièrepaden transparant te maken in het systeem. Daar willen we regie op gaan voeren en zodoende steeds meer volwassenheid in het systeem brengen.’
Laat Waterstof Werken evenement
Hoe zorgen we op tijd voor voldoende, gekwalificeerd personeel voor de groenewaterstoftransitie? Deze vraag staat centraal tijdens het jaarlijkse evenement Laat Waterstof Werken, dat plaatsvindt op dinsdag 24 juni 2025. Tijdens het event wordt één van de workshops gehost door Njord Pattiasina. Hij gaat dan dieper in op skillsbased werven, het gezamenlijk bouwen van ecosystemen en hoe je slimme technologie in kunt zetten. Meld je vlug aan!
