Jonge ondernemers in de mkb-maakindustrie krijgen steeds meer te maken met digitalisering, bedrijfsgroei en opvolgingsvraagstukken. Een nieuwe leerlijn van Koninklijke Metaalunie biedt hun een gezamenlijke route om strategisch leiderschap te ontwikkelen. ‘Je maakt de leergang samen mét de ondernemers,’ vertelt Danny ter Beek. ‘Daardoor ontstaat eigenaarschap. En dat werkt.’
Een nieuwe leerlijn ontstaat aan de keukentafel van de sector
Wanneer Danny steeds vaker hoort dat ondernemers moeite hebben met leidinggeven, ziet hij een duidelijke behoefte. ‘Teamleiders die worstelen, ondernemers die leidinggeven niet leuk vinden, er de tijd niet voor vinden, of het gevoel hebben dat ze het niet kunnen,’ zegt hij. Uit de eerste onderzoeksresultaten van Skills4Skills, medefinancier
van deze leergang, blijkt dat werknemers de communicatie over leren en ontwikkelen in hun bedrijf vaak onduidelijk of ongeorganiseerd vinden. Hierdoor neemt hun interesse in leren en ontwikkelen af. Danny beaamt dat en voegt eraan toe dat werknemers vaak vragen: waar gaan we eigenlijk naar toe als bedrijf? Zo komt leiderschap als belangrijkste ontwikkelbehoefte naar voren.
Leiderschap leer je niet in een dag
Metaalunie kiest met dit leiderschapstraject bewust voor een langere leerlijn in plaats van korte trainingen. De pilot duurt vijf maanden en combineert groepsbijeenkomsten met individuele coaching Zo kunnen ze ook specifiek werken aan de uitdagingen van de deelnemer en zijn of haar bedrijf. ‘Dit is volgens mij de meest duurzame manier, je borgt het geleerde afwisselend met oefenen in de praktijk’, aldus Danny.
Co-creatie als principe: ondernemers tekenen hun eigen route
Via Metaalunie Jong Management vormde zich snel een diverse groep jonge ondernemers die samen de basis legt voor de leerlijn. ‘We hebben bewust een mix,’ zegt Danny. ‘Van starters tot een vijfde generatie familiebedrijf als EMT.’
Met de Smart Makers Academy ontwerpen zij de leerlijn volgens de ‘Metrolijn’ aanpak als visueel fundament van de leerlijn: vraaggestuurd en praktijkgericht. ‘Je maakt de leergang met elkaar,’ zegt Danny. ‘Daardoor heb je de groep eigenlijk al mee. En met de Metrolijn zie je in één oogopslag waar je naartoe gaat en waar je naar toe kunt ontwikkelen.’ De groep bepaalt gezamenlijk de stations, die variëren van missie en visie tot datagedreven besluitvorming en persoonlijke ontwikkeling.
De start is persoonlijk: iedere deelnemer krijgt een 360-gradenscan. Tien mensen uit de omgeving van de ondernemer geven feedback. ‘Binnen no-time hadden ze de vragenlijst ingevuld,’ zegt Danny. ‘Hoe beter je jezelf kent, hoe beter je je kunt ontwikkelen.’
‘Een metrolijn geeft in één oogopslag richting’
EMT: leiderschap in een familiebedrijf met internationale groei
Eén van de deelnemers is Zico Zeeman, commercieel directeur van de internationaal opererende machinefabrikant EMT. Het bedrijf bouwt meng- en transportsystemen voor klanten in meer dan 80 landen. EMT is een familiebedrijf van 110 jaar oud waarin meerdere generaties samenwerken. De komende jaren staat een gedeeltelijke opvolging voor de deur. ‘Mijn groei binnen het bedrijf gaat geleidelijk, maar mijn oom wil minderen. Dan ontstaat ruimte voor iemand anders aan de technische kant,’ zegt Zico. De 360-gradenfeedback biedt waardevolle inzichten. ‘Ik ben vrij direct. Dat kan overkomen als gehaast,’ zegt hij. ‘Het is goed om te weten hoe anderen dat ervaren.’
Strategisch leiderschap en digitalisering
Voor Zico is vooral het strategische deel van waarde. ‘Waar moet je bedrijf over tien jaar staan? Hoe neem je mensen mee? Dat vind ik interessant.’ Ook data spelen een steeds grotere rol. ‘We gaan leren hoe je data zo gebruikt dat je erop kunt sturen. Daar kunnen wij echt stappen maken.’ Digitalisering is voor EMT al jaren een speerpunt. Zico implementeerde eerder een volledig nieuw ERP-systeem; nu onderzoekt EMT waar AI toegevoegde waarde kan hebben. ‘Je moet de juiste mensen zoeken die daar lol in hebben en ze de ruimte geven.’
Veiligheid, herkenning en openheid
De ondernemers delen tijdens de bijeenkomsten openhartig hun uitdagingen. Balans tussen werk en privé, omgaan met oudere generaties in het bedrijf, het gevoel nooit ‘vrij’ te kunnen nemen: het komt allemaal op tafel. ‘Dat gebeurde eigenlijk meteen,’ zegt Danny. Concurrentie speelt nauwelijks een rol; de bedrijven opereren in verschillende niches. ‘Hierdoor ben je wel eerder open naar elkaar,’ vult Zico aan. ‘We richten ons niet op dezelfde klanten.’
‘Co-creatie maakt de leerlijn sterker dan welke training ook’
Wat deze pilot de sector oplevert
De pilot laat zien wat er gebeurt wanneer jonge ondernemers zélf het ontwikkelpad mee vormgeven. Ook al zit de pilot nog in de beginfase, al na korte tijd zijn er effecten zichtbaar: Ondernemers ontwikkelen een gedeelde taal voor strategie en bouwen aan een sterkere leercultuur. De familiebedrijven in de pilot krijgen handvatten voor een soepele opvolging en de starters ontdekken dat leiderschap meer vraagt dan technische expertise. Danny ziet bovendien een nieuw perspectief: ‘Ik droom ervan dat we op alle vlakken die we aanbieden; leidinggeven, HR, procesverbetering, financieel inzicht, op deze manier een eigen leergang kunnen maken.’
