Instroom en behoud arbeidsmarkt technologie

De laatste jaren is het aantal personen met een technologisch beroep (techniek en ICT samen) flink gestegen. Sinds 2014 is dit aantal met 26% gegroeid, terwijl de totale werkzame beroepsbevolking in deze periode met 17% groeide. Zo is bijvoorbeeld het aantal elektrotechnisch ingenieurs, software- en applicatieontwikkelaars en biologen & natuurwetenschappers ruim verdubbeld. In het Dashboard Onderwijs-Arbeidsmarkt Technologie zijn gedetailleerde cijfers te vinden zoals over technologische sectoren & beroepen en achtergrondkenmerken zoals leeftijd en regio.

In de grafiek is via het filter ‘Geslacht’ te zien dat het aantal vrouwen met een technologisch beroep de afgelopen tien jaar relatief sterker is gestegen dan het aantal mannen. Het laatste jaar (2024) is het aantal mannen met technische beroepen echter meer toegenomen dan het aantal vrouwen. Van de personen met een technologisch beroep, is 16,6% vrouw in 2024. In 2013 was dat nog 12,6% (zie Dashboard Onderwijs-Arbeidsmarkt Technologie). Dit betekent dat vrouwen nog sterk in de minderheid zijn in technologische beroepen.

Qua sectoren, zijn vrouwen relatief goed vertegenwoordigd in technologische beroepen in de voedingsindustrie (28%) en het minst sterk vertegenwoordigd in technologische beroepen binnen de sectoren bouw (3%) en metaalindustrie (8%) in 2024. Als wordt ingezoomd op het niveau van beroepen, zien we dat in 2024 minder dan 5% vrouw is binnen de beroepsgroepen bouwarbeiders afbouw, elektriciens, loodgieters, metaalbewerkers, machinemonteurs, bouwarbeiders ruwbouw, lassers en timmerlieden.

In het dashboard van Pre-edict zijn gedetailleerde data te vinden over de ICT-arbeidsmarkt. De laatste tien jaar is het aantal personen met een digitaal beroep enorm toegenomen. In 2024 bedraagt het aantal 689.000 personen. Dat is een toename van 19.000 ten opzichte van 2023. In 2024 heeft 7% van de werkzame beroepsbevolking een digitaal beroep.

Van de personen met een digitaal beroep werkt in 2024 35,7% in de ICT-sector. Andere sectoren waar zij relatief vaak werken, zijn advisering, onderzoek en specialistische zakelijke dienstverlening (10,6% van de personen met een digitaal beroep), openbaar bestuur en overheidsdiensten (9,9%), financiële instellingen (8,2%), industrie (7,3%), groot- en detailhandel en reparatie van auto’s (7,0%) en gezondheids- en welzijnszorg (3,5%).

Systeemanalisten- en ICT-adviseurs, softwareontwikkelaars en systeembeheerders horen tot de meest voorkomende digitale beroepen.

82% van de personen met een digitaal beroep is man en 18% is vrouw. Vrouwen zijn daarmee behoorlijk in de minderheid. De laatste drie jaren is het aandeel gelijk gebleven. In de jaren ervoor was wel sprake van een toename; in 2013 was 14% van de personen met een digitaal beroep vrouw.

Personen met een technologische opleidingsachtergrond, zijn structureel minder vaak werkloos dan gemiddeld. Dit is te zien in de grafiek. In 2024 was 2,8% van de technologisch opgeleide beroepsbevolking werkloos, tegenover 3,7% gemiddeld. Deze data zijn afkomstig uit het Dashboard Onderwijs-Arbeidsmarkt Technologie en CBS Statline.

Ook is te zien in data van Nuffic/Dashboard Onderwijs-Arbeidsmarkt Technologie, dat internationale studenten die een studie in de richting van natuur en techniek hebben gevolgd, na vijf jaar structureel vaker in Nederland wonen dan studenten die een studie in een andere richting hebben gevolgd. In 2023 woonde nog 43% van de studenten die vijf jaar ervoor een studie richting van natuur en techniek volgden in Nederland, tegenover 27% van de studenten die een studie in een andere richting volgden.

Niet alleen zijn technologisch opgeleiden minder vaak werkloos, ook de lonen zijn hoger dan gemiddeld. In de grafiek hieronder is te zien hoe de uurlonen van technologisch opgeleiden zich verhouden tot het totaal van dezelfde gevolgde soort onderwijs.

Werkende technologisch opgeleiden hebben een hoger uurloon dan gemiddeld (werkzame beroepsbevolking); dit geldt voor alle onderwijsachtergronden. Er zijn geen uitzonderingen en het loonverschil is vrij constant. Ondanks dat dat de verschillen tussen onderwijsrichtingen vrij constant zijn, is het effect het meest zichtbaar in de onderwijsrichtingen bachelor (+12% t.o.v. gemiddeld); mbo-4 (+11%) en vmbo-b/k & mbo-1 (+9%).

De data zijn afkomstig van het Arbeidsmarktinformatiesysteem van het Research Centre for Education and the Labour Market en zijn gebaseerd op CBS-cijfers uit de Enquête Beroepsbevolking van de jaren 2023 en 2024.

Een lage werkloosheid van technologisch opgeleiden hangt samen met vraag en schaarste op de arbeidsmarkt. Het UWV verzamelt data over de spanning op de arbeidsmarkt. Op de landkaart is te zien dat in heel Nederland krapte heerst op de arbeidsmarkt voor technologische beroepen in het tweede kwartaal van 2025 (bron data: UWV). Met het filter kan onderscheid worden gemaakt tussen technische en digitale beroepen. Ook kan een vergelijking worden gemaakt met alle beroepen.

Technologische beroepsgroepen waarin grote krapte heerst in het tweede kwartaal van 2025, zijn onder anderen elektrotechnisch ingenieurs, machinemonteurs, productieleiders industrie en bouw, ingenieurs, loodgieters, bouwarbeiders afbouw, databank- en netwerkspecialisten, elektriciens en automonteurs. De actuele krapte van beroepsgroepen is te vinden in het Dashboard Spanningsindicator van het UWV.

Voor technologische beroepen zijn er grote aantallen openstaande vacatures; in het tweede kwartaal van 2025 meer dan 100.000. Dat is een aandeel van 26% van het totale aantal openstaande vacatures op de arbeidsmarkt. In de grafiek is te zien hoe het aantal openstaande vacatures voor technologische beroepen zich ontwikkelt over de tijd (bron data: UWV). In het Dashboard Onderwijs-Arbeidsmarkt Technologie is onderscheid te maken tussen verschillende beroepsniveaus.

Het aantal openstaande vacatures is toegenomen van 2016 tot 2022 (met uitzondering van een dip in 2020, gerelateerd aan de pandemie en lockdowns). Sinds 2022 is het aantal openstaande vacatures gestabiliseerd of licht gedaald. Deze trends zijn in lijn met de algehele ontwikkeling van vacatures op de arbeidsmarkt.

Uitgesplitst naar digitaal en techniek, betreft het in het tweede kwartaal van 2025 23.000 openstaande ICT/digitale vacatures. In het eerste kwartaal van 2016 waren dat er nog circa 13.300. Het aantal openstaande vacatures voor technische beroepen (exclusief ICT) bedroeg in het eerste kwartaal van 2016 29.200, en in het tweede kwartaal van 2025 zijn dat er circa 80.400.

In de grafiek is te zien in hoeverre de werkzame beroepsbevolking wisselt van beroep (bron data: CBS Statline). In 2024 Q3 tot en met 2025 Q2 wisselt 95% van de werkenden niet van beroep. 1,4% wisselt naar een beroep in de eigen beroepsklasse en 3,6% naar een beroep in een andere beroepsklasse.

Personen met een technisch en digitaal beroep wisselen minder vaak van beroep dan gemiddeld. 95,6% van de personen met een technisch beroep behoudt hetzelfde beroep. Dit geldt voor 96,7% van de personen met een digitaal beroep. Met dit percentage kennen de digitale professionals het kleinste aandeel beroepswisselaars van alle beroepsklassen.

Als vervolgens gekeken wordt naar degenen die wél wisselen van beroep, kennen personen met een zorg en welzijnsberoep de kleinste overstap naar andere beroepsklassen: 2,1%. Personen met een zorg/welzijnsberoep wisselen wel vaker dan gemiddeld van beroep binnen de eigen beroepsklasse.

Vervolgens is het percentage overstappers naar een andere beroepsklasse het kleinst bij personen met een digitaal beroep (2,4%) of technisch beroep (2,7%). Het gemiddelde van alle beroepsklassen is 3,6%.

Wanneer personen wél wisselen van beroep, kan dat binnen de eigen beroepsklasse of naar een andere beroepsklasse, zoals de overstap naar een managementfunctie. Ongeveer driekwart van de personen die wisselen van beroep, komen in een andere beroepsklasse terecht: 72,5%. 27,5% van degenen die van beroep wisselen, komen in een ander beroep binnen dezelfde beroepsklasse terecht.

Personen met technische beroepen die wisselen van beroep, komen relatief vaak opnieuw terecht in dezelfde beroepsklasse (38,5% t.o.v. 27,5% gemiddeld).

Bij wisselaars vanuit digitale beroepen wijkt het aandeel weinig af van het gemiddelde: 73,6% wisselt naar een andere beroepsklasse en 26,4% naar een beroep in de eigen beroepsklasse. Hierbij moet worden opgemerkt dat personen met digitale beroepen überhaupt zeer weinig wisselen van beroep (zie figuur hierboven).

Deze data zijn afkomstig uit CBS Statline en omvat cijfers van de tijdsperiode 2024 Q3 t/m 2025 Q2.

In 2024 wisselen personen met technische en digitale beroepen minder vaak van werkgever (respectievelijk 4% en 3,5%) dan personen met niet-technologische beroepen (4,2%).

Ingezoomd op beroep en sector, blijken zowel beroep als werkgever vaker behouden bij personen met technologische beroepen (een technisch of digitaal beroep). Ook wordt minder vaak van sector veranderd door personen met technologische beroepen in vergelijking met niet-technologische beroepen.

De bron van deze cijfers is CBS maatwerk voor het ministerie van Economische Zaken, op basis van de Enquête Beroepsbevolking van 2024.

Verder inzoomend op details uit het maatwerk, zien we dat mannen met een technologisch beroep minder vaak wisselen van werkgever, beroep en sector dan mannen met een niet-technologisch beroep. Dat geldt ook voor vrouwen met digitale beroepen. Vrouwen met technische beroepen wisselen juist vaker van werkgever, beroep en sector.