De energietransitie vraagt om andere vaardigheden en om nieuwe manieren van leren en werken. Door leren vroegtijdig te verbinden aan de praktijk kunnen jongeren zich beter voorbereiden op toekomstbestendig werk. Op het vmbo van Technisch College Velsen krijgt die benadering concreet vorm met het keuzevak Duurzame Energie, waarin onderwijs en praktijk bewust met elkaar zijn verweven.
In het keuzevak maken leerlingen in hun laatste leerjaar kennis met thema’s als zonnepanelen, warmtepompen, zonneboilers en windenergie. Het programma combineert theorie met praktijk en laat leerlingen ervaren hoe techniek een rol speelt in de energietransitie. Zo wordt een abstract maatschappelijk vraagstuk gekoppeld aan concreet vakmanschap.
Leren en werken verbonden
Ongeveer de helft van het keuzevak wordt uitgevoerd in samenwerking met het regionale bedrijfsleven. Leerlingen werken met echte installaties en oefenen in een omgeving die dicht bij de beroepspraktijk ligt. Daarbij wordt gebruikgemaakt van bestaande faciliteiten bij Installatiewerk Noord-Holland.
Projectleider Quirien van Ojen licht toe dat deze aanpak bewust is gekozen: ‘Wat hier werkt, is dat we gebruikmaken van voorzieningen die al aanwezig zijn bij andere scholen en bedrijven. Zo hoeven we niet alles zelf te organiseren en leren leerlingen in een realistische setting.’
Volgens hem helpt dit ook om onderwijs anders te organiseren: ‘Docenten en partners delen expertise, en leerlingen zien direct waarvoor ze leren.’
Van abstract naar concreet
Voor veel leerlingen is de energietransitie in eerste instantie een abstract begrip. Door ermee te werken in de praktijk krijgt het onderwerp betekenis. ‘Leerlingen ontdekken dat duurzame techniek niet alleen een thema is, maar ook leidt tot echt werk,’ zegt Van Ojen. ‘Dat helpt bij motivatie en bij het maken van vervolgstappen.’
Een deel van de lessen vindt plaats in speciaal ingerichte modelwoningen, waar leerlingen leren hoe verschillende duurzame technieken samenkomen in één woning. Zo ontwikkelen zij inzicht in samenhang en toepassing, vaardigheden die ook in het werkveld belangrijk zijn.
Aansluiting op vervolgonderwijs
Het keuzevak is afgestemd met het ROC Nova College, zodat methoden en digitale tools aansluiten op mbo-opleidingen in de regio. Het doel is een doorlopende leerlijn richting vervolgonderwijs. Van Ojen: ‘We willen dat leerlingen goed voorbereid doorstromen. Door samen te werken met mbo en bedrijven sluit het onderwijs beter aan op wat er daarna van hen wordt gevraagd.’
